02:48 26 Мамыр 2020
Тікелей эфир
  • USD414.13
  • EUR451.40
  • RUB5.80
Дерекқор
Қысқа сілтеме алу
Өмірбаяндар (109)
297 0 0

Кеңес Одағының батыры, әскери ұшқыш-шабуылдаушы, сержант Нұркен Әбдіров 23 жасында жауынгерлік тапсырманы орындау барысында қаза тапты. Батырдың өмірі, ерлігі жайлы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз 

Өз еркімен майданға аттанды

Кеңес Одағының батыры Нұркен Әбдіров 1919 жылы тамызда Қарқаралы өңірінде бұрынғы бесінші ауыл, қазіргі Нұркен атындағы ауыл округінде дүниеге келген. Отбасы қарапайым шаруа болған. Ата-анасымен бірге Қарағандыға қоныс аударған соң осы қалада әуе клубында ұшқыш мамандығын игерген. 1939 жылы Қарағанды аэроклубының ұшқыштар курсын бітірді. Осы оқу ордасының алғашқы түлектерінің бірі болды. Қызыл Әскер қатарына 1940 жылы шақырылды.

Соғыс басталған кезде Нұркен Орынбордың әуе училищесінің курсанты болып оқып жүрген. 1942 жылы оқуды бітірген соң оған қысқа мерзімді демалыс берілген, алайда ол бұл демалыстан бас тартты. "Мен фашистердің үнін ажал оғымен өшіру үшін асығып, үйге бармадым..." деп жазып, майданға аттанады. 

Орынбордың әуе училищесін тәмамдаған Нұркен Әбдіров 1942 жылы 9 қазанда 267 әуе дивизиясының 808-ші шабуылшы полкі құрамына кіреді. 23 қазанда алғаш рет жауынгерлік тапсырмамен ұшады.

"Мен жас жанымды бос бере қоймаймын. Өлсем, жастығымды ала жатамын. Астымда фашистің күлін көкке ұшыратын ұшқыр ұшақ бар. Маған сеніп тапсырылған осы техниканың тегеурінін жауға қарсы бағыттауым керек...Егер жаудың көзін жоймасақ, олар елге қауіп төндіреді. Сіздерге бұрынғыдай қызықты уақыт пен бостандық болмайды..." деп жазды ол ұшар алдында.

Әбдіровтің көзсіз ерлігі

Барлығы 17 әуе шайқасына қатысқан Әбдіров жаудың 18 танкісін, 28 жүк көлігін, оның ішінде оқ-дәрі тасыған 18 көлікті, жанармай құйған 3 цистернаны, үш зеңбіректі талқандады. Сонымен қатар бес зенит қондырғысын, бірнеше жабық атыс ұясын, талай жау әскерін жайратты.

Афиша фильма Нуркен Абдиров. Самый младший из моих сыновей
© Photo : из архива Алексея Каменского
Нұркен Әбдіров туралы фильмнің афишасы

1942 жылы 19 желтоқсанында соңғы 17-ші жауынгерлік тапсырманы орындауға ұшты. Бұл күні Нұркен Боков-Пономаров ауданындағы дұшпанның көптеген танкі шоғырланған және күшті бекінген шебіне "ИЛ-2" самолеттер звеносын бастап баруға бұйрық алды. Әбдіров жаудың бірнеше дзотын, зенитті артиллериясының екі ұясын, алты танкісін жойды.

Жау жағы да қарап қалмады. Атылған жау оғының бірі Әбдіровтің ұшағына тиіп, ұшақ жана бастады. Ол отқа оранған ұшағын жау әскері шоғырланған тұсқа қарай бағыттады. Осылайша құлдилай құлаған ұшақ ішіндегі Нұркен Әбдіров пен оның қандыкөйлек серігі атқыш әрі байланысшы Александр Комиссаров екеуі жаудың қаншама әскерін қырып, 1942 жылы 9 желтоқсанда ерлікпен қаза тапты.

Осы ерлігі үшін Нұркен Әбдіровке 1943 жылдың 31 наурызында "Кеңес Одағының Батыры" атағы берілді.

"Отанға деген менің жалынды сәлемімді жеткіз! Қош!"

Әбдіровтің бұл ерлігін майдандағы достары соғыс біткен соң хатқа түсірді. Соның бірі жауынгерлік тапсырмаға Нұркен Әбдіровтің экипажымен бірге шыққан, жау әскерін бомбалаған Алексей Писанконың экипажы болатын. Майдандас досы Писанко Әбдіровтің ұшағына оқ тигенін көріп, ұрыстан шығуын сұраған. "Ұрыстан шық, мен сені қорғаймын, өзіміздің шепке қарай бұрыл!" деп жанталаса айғайласа керек.

Алайда Әбдіров отқа оранған ұшақты жанар-жағармай таситын көліктерінің жанында шоғырланған неміс танкілеріне қарай бұрды. Салмағы алты тонна ұшақ жанар-жағармай құйылған цистернаға соғылды. Жойқын жарылыстан жер сілкінді. Жаудың алты танкісі, екі зеңбірегі, ондаған солдаты мен офицерін жойды.

Тағы оқыңыз: Жеңіске тағзым: Нұркен Әбдіров туралы фильм қалай түсірілді

Нұркен Әбдіров фашистердің танк колоннасына қарсы "отты таран" жасап бара жатып "Қош бол, Леша, Отанға деген менің жалынды сәлемімді жеткіз! Қарағандыға хат жібер... Қош бол, досым!", - деген.

Тақырып:
Өмірбаяндар (109)

Тақырып бойынша

"Айыбым – тірі қалғаным" "Түнгі мыстан" атанған Хиуаз Доспанова туралы не білеміз?
Майданда қаза тапқан капитан Игишевтің ерлігі мен махаббат оқиғасы
Тараздық ардагер соғыста өзі құтқарған баланы іздеп жүр
Әкесін құтқару үшін майданға аттанды: Мәншүк Мәметова туралы не білеміз?
"Нұркен Әбдіров. Ұлдарымның ішіндегі кенжесі" деректі фильмі
Кілт сөздер:
ұшақ, Қарағанды, ерлік, Нұркен Әбдіров, батыр
Загрузка...

Басты тақырып